Compostcheck

Çöp Değil Hayata Bir Değer

02.10.2018

Herkes doğal bir yaşam olsun diyor, peki doğal olmak için ne yapılıyor ve en önemlisi çocuklara ne kadar aktarılıyor. Bir eğitimci olarak çocuklar adına bu sorgulamayı yapmam ve gözlemlerimi eğitimsel sürece katmam çok önemliydi. Çünkü çocukların yaşamadıkların hayatlarına aktarmayacaklarını biliyordum. Bunun kağıtla, kalemle, öğretilmeyeceğini (bildiğim) kadar. Zaten bu noktada ayrışıyorum geleneksel eğitimden. Ben hissedilen, dokunulan ve uygulanan eğitimin parçasıydım.

Çocuklar da hayatlarına böyle bir değer katmalıydı. Bu anlamda doğaya değer veren bir kurum olarak çocuklarımızla “Çöp Değil Hayata Bir Değer” diyoruz.

Kompost yapımına bahçemizde başlıyoruz. Sizlerin de bu anlamlı çabamızda çocuklarımızla birlikte yanımızda olmanızı temenni ediyoruz.


KOMPOST ALANI OLUŞTURMA

Kompost, besin ve mikrobiyolojik canlı bakımından zengin olan, ayrışmış organik maddelerdir. Toprağa kompost eklemenin şöyle faydaları vardır;

·       Toprağın yapısını geliştirir.

·       Nemin toprakta kalmasını kolaylaştırır.

·       Toprağın pH seviyesini nötr hale getirir

·       Toprağın verimini artırır.

·       Mikrobiyolojik çeşitliliği ve hareketliliği artırır.

Kompost yapmak, şehirde yaşayan insanların çöpe attığı yemek artığı miktarını azaltması ve besin maddelerini toprağa geri kazandırması için oldukça basit bir yöntemdir.


NE İŞE YARAR?

1.     Nem tutar. Kendi ağırlığının 9 katı kadar su tutar.

2.     Yavaş salınımlı besin sağlar.2 ton kompost toprağa 5 ton gübreden daha fazla katkı sağlayabilir.

3.     Hava boşluğu sağlar.

4.     Toprağın rengini koyulatarak ısı emmesini sağlar. İçindeki canlıları için soğuk havalarda sıcak bir ortam sağlar.

5.     Toprak kirliliğini temizler.


KOMPOST YAPIMI

Her gün çöplükten dökülen milyonlarca ton organik atık çok büyük alan kapsamaktadır. Bu maddeler toprağa gömüldüğünde anaerobik şekilde ayrışır ve en ciddi sera gazlarından birisi olan metan gazını üretir. Organik atıkların toplanması, taşıması ve toprağa gömülmesi fazla enerji gerektiren bir süreçtir. Ayrıca toprağın olası besinlerini de çalar. Bu organik maddeler atık olmaktan çıkartılıp komposta dönüştürülmelidir.

Kompost alanı yapmak için 4 adet palet veya kümes teli dik duracak şekilde bu alana yerleştirilir. Önce çocukların topladıkları kuru yapraklar ve daha sonrasında da evsel atıklar bu alana atılır. Evsel atıkların üzerine tekrar kurumuş yapraklar, saman veya talaş kapatılır ve kompost alanı biraz sulanır.

Her evsel atık komposta eklendiğinde üzeri mutlaka saman veya kuru yapraklarla kapatılır ve nemi kontrol edilir.

Çocuklardan evlerinde komposta atılabilecek malzemeleri biriktirmeleri ve okula getirmeleri istenir. Her sabah kompost alanına uğranır, atıklar atılır, nemi kontrol edilir. Haftanın bir günü, öğretmen tarafından belirlenen ‘kompost sorumlusu’ ve öğretmen bir dirgen yardımı ile kompostu karıştırır.


KAZANIMLAR

·       Küçük kas kullanımı gerektiren hareketleri yapar.

·       Bir işi veya görevi başarmak için kendini güdüler.

·       Üstlendiği sorumluluğu yerine getirir.

·       Çevresini farklı biçimlerde düzenler.


Karıştırma sırasında öğretmen öğrencilere aşağıdaki soruları sorar:

Kompostun içinde bir şeyler kaybolmaya başlamış mı?

Kompostun kokusu nasıl?

Kompost alanında hiç canlı var mı, görüyor musunuz?

Kompost ne renk olmaya başlamış?

Kompost alanındaki atıkların büyüklüğünde(hacim) bir değişiklik var mı? Varsa buna sebep olan şey ne?

Bu soruların yanıtları için öğretmen öğrencilerine bir ‘Kompost Günlüğü’ tutturabilir. Kompostun karıştırıldığı gün ve tarihi de not ederek kompost alanındaki değişimi bu günlüğe resmetmeleri istenebilir.


DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR!

·       Kompost yapımı için kullanılacak paletlerin ya da kümes telinin düşmesinin engellenmesi gerekir. Bunun için paletler birbirine çakılabilir ya da toprağa iyice gömülür.

·       Kompost alanı su sıktığımızda su akacak kadar nemli olmalıdır.

·       Kompost alanı kaıştırılırken dışardan içeri şeklinde karıştırılmalıdır. Karıştırıldıktan sonra ihtiyaç varsa su tekrar eklenir.


Kompost Alanına Neler Atılmaz?

·       Pişmiş yemek artıkları

·       Hayvansal gıdalar (süt,peynir,et,balık,yoğurt)

·       Kemik

·       Plastik şişeler

·       Çok fazla miktarda limon


Kompost Alanına Neler Atılır?

·       Kahve ve çay atıkları

·       Yumurta kabuğu

·       Meyve ve sebze attıkları

·       Otlar kesilmiş çimenler

·       Yapraklar

·       Kurumuş çiçekler

·       Kuruyemiş kabukları

·       Odun parçaları, talaş, dal parçaları

·       Kâğıt ve karton parçaları

·       Üzerine yiyecek bulaşmamış kesekağıdı ve kâğıt havlu