Oryantasyon dönemi bittiğinde de bazı çocuklar neden okula gitmek istemeyebilir? Okula uyum sürecinin tamamlanmış olması, çocuğun bundan sonra her sabah okula isteyerek geleceği anlamına gelmez. Özellikle 2–6 yaş döneminde çocukların duyguları hızlı değişebilir. Bir süre okula severek gelen bir çocuk; hafta sonundan sonra, tatil dönüşünde, hastalık nedeniyle birkaç gün evde kaldığında veya yaşamındaki herhangi bir değişiklik sonrasında yeniden okula gitmek istemeyebilir. Bu durum çoğu zaman “okula alışamadı” veya “okulu sevmiyor” anlamına gelmez. Çocuğun okula gitmek istememesi, çoğu zaman bir davranıştan çok bir duygunun veya ihtiyacın dışa vurumu olabilir. Araştırmalar, okula devam etmekte zorlanan çocuklarda özellikle ayrılık kaygısı ve diğer kaygı belirtilerinin önemli bir rol oynayabildiğini göstermektedir. Bununla birlikte, kısa süreli ve belirli durumlarda ortaya çıkan isteksizlik gelişimin doğal bir parçası olabilir.
Çocuklar hangi durumlarda okula gitmek istemeyebilir?
1. Tatil veya hafta sonu sonrasında Evde geçirilen birkaç günün ardından çocuk yeniden okul rutinine dönmekte zorlanabilir. “Evde kalmak daha güzel” demesi, mutlaka okulu sevmediği anlamına gelmez. Çünkü küçük çocuklar için yeniden rutine girmek zaman zaman zorlayıcı olabilir. Aile ne yapabilir? “Bugün okula gitmek istemiyorsun, seni anlıyorum. Birkaç gün evdeydik. Şimdi yeniden okul günlerimize dönüyoruz.” şeklinde kısa ve sakin bir açıklama yapılabilir.
2. Hastalık nedeniyle birkaç gün okula ara verdiyse Çocuk birkaç gün evde kaldığında ev ortamının rahatlığına yeniden alışabilir. Okula dönüş sabahı: “Bugün yeniden okula gidiyoruz.” demek bile bazı çocuklarda huzursuzluk yaratabilir. Burada önemli olan, çocuğun duygusunu kabul ederken rutini değiştirmemektir. “Gitmek istemediğini biliyorum, yine de bugün okul günümüz.” mesajı hem şefkatli hem de sınırları belirleyen bir yaklaşımdır.
3. Anne veya babadan ayrılmak zor geldiğinde Özellikle küçük yaşlarda ayrılık duygusu yeniden yoğunlaşabilir. Çocuk okula giderken: * ağlayabilir, * ebeveyne sarılabilir, * “Sen de gel” diyebilir, * evde kalmak istediğini söyleyebilir, * sınıfa girmekte zorlanabilir. Bu davranışlar tek başına çocuğun okulda mutsuz olduğunu göstermez. Ayrılık anı zor olabilir; çocuk ebeveyn ayrıldıktan kısa süre sonra sınıf etkinliğine katılabilir. Bu nedenle öğretmen ve aile arasındaki iletişim önemlidir.
4. Evde veya aile yaşamında bir değişiklik olduğunda Çocuklar aile içindeki değişikliklerden etkilenebilir. Örneğin: * yeni bir kardeş, * ev değişikliği, * bakım veren değişikliği, * ebeveynlerin çalışma düzenindeki değişiklikler, * aile içindeki stres, * ebeveynlerden birinin uzun süre evden uzak kalması gibi durumlar çocuğun ayrılma ihtiyacını artırabilir. Çocuk bunu doğrudan anlatmak yerine “Okula gitmek istemiyorum.” şeklinde ifade edebilir. Bu nedenle yalnızca davranışa değil, davranışın ortaya çıktığı döneme de bakmak gerekir.
